Personel ServisiGüzergah Planlama7 dk okuma

Personel Servisi Güzergah Planlaması Nasıl Yapılır?

Personel servisi güzergahı, bir harita üzerinde çizgi çekmekten ibaret değildir. Vardiya saati sabittir, kapasite sınırlıdır, çalışanın yürüyebileceği mesafenin bir sınırı vardır ve bu üçü birbirini sürekli iter. Aşağıda, elle kurulan bir planın hangi adımlardan geçtiğini ve her adımda nerede hata yapıldığını anlatıyoruz.

1. Adres ve vardiya verisini toparlayın

Planın tamamı bu veriye dayanır ve çoğu plan burada bozulur. Eksik kapı numarası, eski adres ya da yanlış vardiya kaydı, sonraki her adımı sessizce yanlış besler.

Adresleri koordinata çevirirken sonucu gözden geçirin. Özellikle yeni yapılaşan bölgelerde adres eşleme birkaç yüz metre sapabilir; bu sapma durak yerini kaydırır ve bir çalışanı gereksiz yere başka araca taşır.

  • Çalışan adı, adresi ve bağlı olduğu vardiya
  • Vardiya başlangıç ve bitiş saatleri
  • Araç listesi ve her aracın kapasitesi
  • Varsa sabit kalması gereken hatlar

2. Durakları belirleyin, kapıdan almayın

Personel servisinde her çalışanı kapısından almak mümkün değildir; araç sayısı ve yolculuk süresi hızla kontrolden çıkar. Bunun yerine yakın oturanlar ortak bir durakta toplanır.

Buradaki tek kritik parametre yürüme mesafesi sınırıdır. Sınırı genişletmek durak sayısını azaltır, yolculuğu kısaltır ve araç tasarrufu sağlar — ama bir yerden sonra çalışan servisi kullanmayı bırakır. Sınırı daraltmak tersini yapar. Doğru değer işletmeye göre değişir; bölgeye göre de değişir, çünkü yokuş yukarı 300 metre ile düz 300 metre aynı değildir.

3. Araçları atayın ve durak sırasını çıkarın

Hangi durakların aynı araca verileceği ve o aracın durakları hangi sırayla gezeceği iç içe iki sorudur. Elle planlamada genelde önce gruplar sezgiyle kurulur, sonra sıra denenerek bulunur. Bu yöntem küçük ölçekte çalışır; araç sayısı arttıkça iyi çözümden uzaklaşır çünkü gruplama kararı sıralamadan bağımsız verilmiştir.

Ders kitaplarındaki klasik güzergah formülasyonları da bu iki soruyu sadeleştirerek ayırır: tek araç, sabit kapasite, değişmeyen yol ağı ve bilinen sabit süreler varsayılır. Gerçek bir servis operasyonunda bunların hiçbiri sabit değildir.

4. Vardiya saatine göre geriye doğru doğrulayın

Güzergah kurulduktan sonra her aracın son durağa, vardiya başlamadan önce varması gerekir. Doğrulama geriye doğru yapılır: varış saatinden başlayıp durak sürelerini ve yol sürelerini çıkararak ilk yolcunun alınma saati bulunur.

Kullanılan yol süresinin o saate ait olması şarttır. Sabah 07:30'un trafiği ile 10:00'un trafiği aynı değildir; ortalama süreyle kurulan plan, kâğıtta çalışır sahada geç kalır.

Bu dört adım elle de yürütülebilir, ancak her adımın kararı diğerini değiştirdiği için elle kurulan plan ilk değişiklikte bozulur. Yolcu listesi her hafta değişen bir operasyonda planın da aynı hızda yeniden kurulabilmesi gerekir.

Konunun tamamı

Rota optimizasyonunun nasıl çalıştığını, hangi kısıtları birlikte değerlendirdiğini ve ölçülebilir sonuçlarını ayrıntılı anlattığımız sayfa: