En büyük kalem araç sayısıdır
Her ek araç yalnız yakıt değil; kira veya amortisman, sigorta, bakım, sürücü ücreti ve idari yük demektir. Bu kalemler araç sahaya çıksa da çıkmasa da işler. Dolayısıyla bir aracı plandan çıkarmak, aynı aracın rotasını kısaltmaktan kat kat büyük bir tasarruftur.
Araç sayısını belirleyen üç şey vardır: kapasite, azami yolculuk süresi ve vardiya saati. Üçü birlikte değerlendirilmediğinde plan gereğinden fazla araçla çıkar. Elle kurulan planlarda bu fazlalık genellikle fark edilmez, çünkü karşılaştırılacak bir alternatif yoktur.
Doluluk oranı maliyetin doğrudan ölçüsüdür
Aynı yolcuyu daha az araçla taşımak, doluluk oranını yükseltmek demektir. vitaRoute operasyonlarında bu oranın %54'ten %87'ye çıktığı ölçülmüştür; aynı yolcu sayısı, aynı duraklar, değişen tek şey plan.
Doluluk oranı aynı zamanda en kolay izlenen göstergedir. Haftalık olarak araç başına ortalama yolcu sayısını takip etmek, planın bozulmaya başladığını maliyet tablosuna yansımadan önce gösterir.
Boş kilometre ve gereksiz durak
Yolcusuz kat edilen mesafe doğrudan kayıptır: garajdan ilk durağa, son duraktan garaja ve güzergah içinde yanlış sıralamadan doğan geri dönüşler. Bu üçüncüsü en sinsisidir, çünkü plan üzerinde fark edilmez, yalnız gerçekleşen sefer kaydında görünür.
Sürekli uğranmayan duraklar da aynı kategoridedir. Bir durakta aylardır kimse binmiyorsa o durak planda yer kaplamaya devam ediyor demektir; kaldırılması hem süreyi hem mesafeyi kısaltır.
- Garaj–ilk durak ve son durak–garaj mesafeleri
- Yanlış durak sırasından doğan geri dönüşler
- Aylardır yolcu binmeyen duraklar
- Aynı bölgeye giden birden fazla araç
Planlama süresinin kendisi de maliyettir
Elle kurulan bir plan saatler alır ve her değişiklikte yeniden kurulması gerekir. Yolcu listesi haftalık değişen bir operasyonda bu, sürekli harcanan bir insan kaynağıdır ve genellikle maliyet tablosuna hiç yazılmaz.
vitaRoute operasyonlarında planlama süresinin 3 saatten 12 dakikaya indiği ölçülmüştür. Buradaki kazanç yalnız zaman değil: plan hızlı yeniden kurulabildiği için her değişiklikte güncel kalır, dolayısıyla doluluk oranı da düşmez.
Maliyet düşürme çalışmasına yakıttan başlamak, en küçük kalemle uğraşmak demektir. Sırayla araç sayısı, doluluk oranı, boş kilometre ve planlama süresi ele alındığında aynı operasyon belirgin biçimde ucuzlar — üstelik hizmet seviyesinden ödün vermeden.