1. Önce kendi ihtiyacınızı yazın
Yazılım karşılaştırmasına başlamadan önce operasyonunuzun dört özelliğini yazılı hale getirin: kaç yolcu ve kaç araç, kaç vardiya ve hangi saatler, hangi kısıtlar kesin (örneğin sabit hatlar, yürüme mesafesi sınırı, araç tipleri) ve planı ne sıklıkla yeniden kuruyorsunuz. Bu dört cevap, yazılımın size uyup uymadığını belirleyen ana ölçütlerdir.
Teslimat için tasarlanmış yazılımlar sipariş ve durak odaklıdır; personel ya da öğrenci servisinde ise yolcu atama, araç kapasitesi, vardiya saatine göre geriye doğru doğrulama ve yürüme mesafesi gibi kısıtlar birlikte çözülmelidir. Fiyat modelleri için rota optimizasyonu yazılımı fiyatları yazısına bakın.
2. Veri ve kısıtlar: ilk altı soru
İlk altı soru yazılımın verinizi alıp alamayacağını ve kısıtlarınızı anlayıp anlamadığını sınar.
- Çalışan adreslerini Excel ya da CSV'den toplu aktarabiliyor muyum? Türkçe adresleri (mahalle, sokak, kapı no) doğru koordinata çeviriyor mu, yanlış eşleşmeyi gösteriyor mu?
- Araç kapasitesini ve araç tiplerini (farklı koltuk sayıları) tek planda destekliyor mu?
- Vardiya saatlerine göre geriye doğru varış doğrulaması yapıyor mu, yoksa ortalama süre mi kullanıyor?
- Yürüme mesafesi sınırını ve durak yerleşimini planın bir parçası olarak çözüyor mu?
- Sabit tutulması gereken hatları ya da yolcu-araç eşleşmelerini kilitleyebiliyor muyum?
- Birden fazla vardiyayı ve çift yönlü turları (giriş ve çıkış aynı araçta) planlayabiliyor mu? (vardiya planlama)
3. Hız ve sonuç kalitesi: iki soru
Planı sık yeniden kuracaksanız hız belirleyicidir. Sitemizde yayımlanan ölçümde bin yolcu için hesaplama süresi en fazla 10 saniye; planlama süresi 3 saatten 12 dakikaya inmiş. Bir yazılımdan bu tür bir ölçümü kendi veriniz üzerinde göstermesini isteyin.
- Bin yolcu için plan ne kadar sürede çıkıyor, tek bir yolcu eklediğimde yeniden hesaplama ne kadar sürüyor?
- Çözümün kalitesini nasıl gösteriyor: aynı yolcu setinde araç sayısı, toplam kilometre, ortalama ve en uzun yolculuk süresi, doluluk?
4. Çıktılar ve saha: üç soru
Plan haritada güzel görünür ama sahada işe yaramazsa değeri yoktur. Şu üç soru çıktının sahaya ulaşıp ulaşmadığını sınar.
- Sürücüye ne gidiyor: durak sırası, yolcu listesi, navigasyon? Bir mobil uygulama ya da çıktı var mı?
- Yolcuya bildirim gidiyor mu (durak, saat, gecikme)?
- Gerçekleşen sefer ile plan karşılaştırılabiliyor mu (takip ve yoklama verisi)? (araç takip)
5. Entegrasyon, veri ve hukuk: dört soru
Yazılımın tek başına durduğu bir operasyon sürdürülemez. Veri akışı, güvenlik ve maliyet kalemlerini baştan sorun.
- Verilerimi dışa aktarabiliyor muyum, API ile ERP, puantaj ya da bordro sistemine bağlanıyor mu?
- Veriler nerede tutuluyor, KVKK uyumu ve veri işleme sözleşmesi nasıl? (yoklama ve KVKK)
- Fiyat modeli ne ve kurulum, destek, SMS, API gibi ek ücretler neler? Minimum taahhüt süresi ve fesih koşulları nedir?
- Türkçe destek ve yerel kurallara (İBB tarifesi, vardiya mevzuatı) uyum var mı?
6. Kendi verinizle test protokolü
Sunum verisinde her yazılım iyi çalışır. Ayırt edici olan, aynı gerçek veriyle yapılan testtir. Aşağıdaki adımlar bir karşılaştırma çalışması için yeterli.
Karşılaştırma tablosu şablonu
| Ölçüt | Mevcut plan | Yazılım A | Yazılım B |
|---|---|---|---|
| Araç sayısı | |||
| Toplam günlük kilometre | |||
| Ortalama doluluk (tepe ve ortalama) | |||
| Ortalama / en uzun yolculuk süresi | |||
| Ortalama yürüme mesafesi | |||
| Hesaplama süresi | |||
| 10 yolcu eklenince yeniden kurulum süresi |
Şablon; kendi sonuçlarınızla doldurun. Aynı veri, aynı kısıt ve aynı araç filosuyla karşılaştırma yapın.
- Mevcut planınızı sabitleyin: araç sayısı, toplam kilometre, ortalama ve en uzun yolculuk süresi, ortalama doluluk.
- Aynı yolcu ve araç verisini her yazılıma aynı biçimde verin; adres hatalarını önce siz temizleyin.
- Aynı kısıtları girin: vardiya saatleri, yürüme sınırı, kapasite.
- Sonuçları tek bir tabloda karşılaştırın (aşağıdaki tablo).
- Sonra bir değişiklik yapın: 10 yolcu ekleyin, bir aracı çıkarın. Planın ne kadar hızlı ve ne kadar az bozularak yeniden kurulduğuna bakın.
7. Sunumda dikkat edilecek üç tuzak
Satış sunumlarında sık görülen üç durum yanıltıcı olabilir: ortalama tasarruf yüzdesi, hangi başlangıç planına göre verildiği belirtilmeden sunulur; yazılım yalnızca teslimat için tasarlanmıştır ama servis için de çalışıyor gibi anlatılır; ve deneme sürümü kendi veriniz yerine örnek veriyle gösterilir.
Ayrıca ders kitaplarındaki klasik formülasyonlar gerçek servis koşullarında yetersiz kalır: tek araç, sabit süreler ve değişmeyen yol ağı varsayarlar. Servis operasyonunda bu varsayımların hiçbiri sabit değildir; yöntemin neden farklı kurulduğunu rota optimizasyonu sayfasında anlatıyoruz.
İyi bir yazılım seçimi, iyi bir sunumdan değil, aynı gerçek veriyle aynı sorulara verilen karşılaştırılabilir cevaplardan çıkar. On beş soruyu her satıcıya sorun, kendi verinizle test yapın ve sonuçları tek tabloda toplayın. vitaRoute'u kendi güzergahlarınızla denemek için rota optimizasyonu sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yazılımın sizin kısıtlarınızı (vardiya, yürüme mesafesi, kapasite, sabit hatlar) birlikte çözüp çözemediği. Bunu ancak kendi verinizle test ederek görürsünüz; sunum verisi yeterli değildir.